In de science fiction serie Star Trek gaan ruimteschepen van de United Federation of Planets op reis in de Melkweg en maken onderweg (uiteraard) allerlei avonturen mee. Als kind vond ik het ‘gewoon’ een geweldige en spannende serie, en pas veel later kreeg ik aandacht voor de diepgang van de serie. Je zou kunnen zeggen dat Star Trek een kopie is van ons dagelijks leven hier op Aarde, maar dan vertaald naar een science fiction omgeving en overgoten met een saus van spiritualiteit en wijsheid. Eén van die wijsheden ligt besloten in de regels die ze hebben voor de omgang met buitenaardse levensvormen, ze mogen namelijk op geen enkele manier inbreuk maken op de natuurlijke ontwikkeling van die buitenaardse levensvormen. Sterker nog, dat is hun belangrijkste richtlijn, The Prime Directive (De Eerste Richtlijn), en ze waken er te allen tijde voor om deze niet te schenden.

Zo vaak denken wij de wijsheid in pacht te hebben, en te weten wat de beste weg voorwaarts is, terwijl later blijkt dat die ogenschijnlijk beste weg voorwaarts helemaal verkeerd uitpakt en onmetelijke rampspoed brengt. Zomaar wat voorbeelden die in mij opkomen:

• Het leek zo’n goed idee om de Joden na de Tweede Wereldoorlog een eigen staat te geven in het Midden-Oosten, maar het eindigde in kolossaal bloedvergieten die tot op de dag van vandaag verder escaleert.
• Het leek zo’n goed idee om het zuiden van Korea te steunen in zijn oorlog tegen het noordelijke deel, maar het eindigde in kolossaal bloedvergieten en Noord-Korea kent nu één van de gruwelijkste regimes aller tijden.
• Het leek zo’n goed idee om Irak te steunen in zijn oorlog tegen Iran, maar het eindigde in kolossaal bloedvergieten en we hebben Iran in een isolement gedreven met een gewelddadig regime.
• Later leek het zo’n goed idee om Irak aan te vallen en het regime omver te werpen, maar het eindigde in kolossaal bloedvergieten en een burgeroorlog.
• Het leek zo’n goed idee om een interventiemacht naar Afghanistan te sturen om het terrorisme een slag toe te brengen, maar het eindigde in kolossaal bloedvergieten en extremere terreurbewegingen.

Natuurlijk zijn hier talloze kanttekeningen bij te plaatsen, maar het gaat erom dat we vooraf niet weten wat wijsheid is, we denken het slechts te weten. En ik hoor je al zeggen “moeten we Oekraïne dan laten vallen, dan beloon je toch de Russische agressor?”. Maar dat is precies waar De Eerste Richtlijn over gaat, want het leek Rusland (lees: Poetin) zo’n goed idee om Oekraïne binnen te vallen en de NAVO-uitbreiding een halt toe te roepen, maar het eindigde in kolossaal bloedvergieten en de NAVO is hierdoor alleen maar gegroeid (in Oostelijke richting, dus het tegenovergestelde van wat Poetin beoogde). De Eerste Richtlijn gaat over elkaar met rust laten, elkaar respecteren, elkaar niets opdringen, je gewoon niet ongevraagd met een ander bemoeien. Ook al lijkt het vaak zo simpel, even een leger of wapens ergens heen sturen om ‘de zaak te fiksen’, de lijst van situaties waarbij het verkeerd uitpakte is schier eindeloos.

In films is het altijd zo simpel, de held van het verhaal stelt ergens orde op zaken (doorgaans door de slechterikken te doden) en iedereen leeft daarna nog lang en gelukkig, maar ik kan hier geen voorbeeld bij bedenken hoe dat ooit zo in de echte wereld heeft uitgepakt. Sterker nog, ik kan mij voorstellen dat zelfs mensen als Jezus en Lenin nu zouden denken “had ik mijn mond maar gehouden”, want zowel het Christendom als het communisme hebben tot kolossaal bloedvergieten geleid (tot op de dag van vandaag) en ik denk niet dat de beide heren dat destijds voor ogen hadden. In theorie is De Eerste Richtlijn supersimpel: bemoei je niet met anderen, maar in de praktijk extreem moeilijk om uit te voeren (hoe vaak geef jij ongevraagd goedbedoeld advies?). Wat heeft dit nu te maken met buitenaards leven? Stel dat buitenaards leven als een soort natuurlijke ontwikkeling de wijsheid verwerft om zich niet te bemoeien met leven op andere hemellichamen, zodat zij een soort Eerste Richtlijn hebben. In dat geval zullen zij niet bij ons op bezoek komen, want alleen hun verschijning al kan een hele keten van ongewenste gebeurtenissen in gang zetten. Er ontstaat mogelijk een wapenwedloop of meteen een oorlog tegen de ‘indringers’, of verdeeldheid tussen voor- en tegenstanders van contact met de aliens. Misschien dat alleen hun verschijning al leidt tot een nieuwe religie (met alle gruwelijke gevolgen). Duizend jaar geleden nog geloofden wij dat de ‘hemelse sferen’ het domein waren van de goden. Stel dat er toen bezoek was gekomen vanuit die ‘hemelse sferen’ dan was het vervolgens maar een kleine stap geweest om die bezoeker(s) een goddelijke status te geven en te gaan aanbidden. Zelfs in onze huidige ‘verlichte tijd’ lopen wij massaal achter mensen aan die (een fractie) meer wijsheid hebben dan anderen (Gandhi, Mandela, Osho, ...) of meestal lijken te hebben (Hitler, Trump, Wilders, ...). Een dom mens laat zich horen, een wijs mens verkiest te zwijgen (vandaar het spreekwoord: zij die niets zeggen hebben het meest te vertellen). Een dom mens is bemoeizuchtig, een wijs mens houdt zich afzijdig. Een wijze alien zou zichzelf zomaar deze beperking op kunnen leggen, en zichzelf een verbod opleggen om met andere levensvormen in contact te treden. Oftewel, ze, de aliens, mogen niet bij ons op bezoek komen.

Fermi Mogelijke redenen voor de Fermi-paradox

Ze zijn er niet.

Ze komen niet door ‘het grote filter’.

Ze kunnen niet.

Ze willen niet.

Ze mogen niet. (= deze pagina)

Ze durven niet.

Ze bestaan te kort.

Ze zijn onzichtbaar.

Ze zijn onwaarneembaar.

Toeval.

Andere reden(en).