Fouten in het oorspronkelijke artikel over de algemene relativiteitstheorie

Trefwoorden: algemene relativiteitstheorie, Annalen der Physik, Die Grundlage der allgemeinen Relativitätstheorie/De grondslag van de algemene relativiteitstheorie, Königlich Preussischen Akademie der Wissenschaften/Koninklijke Pruisische Academie der Wetenschappen
Spreuk
Einstein
Einstein

In het oorspronkelijke artikel van Einstein, waarin hij de algemene relativiteitstheorie uiteenzet, staan een aantal fouten (typefouten, of zetfouten, of schrijffouten, of drukfouten, of leesfouten, of hoe ze ook ontstaan mogen zijn). Om anderen onnodige hoofdbrekens te besparen som ik ze hieronder op.

  1. Pagina 774, tweederde:
    Tekst
    Tussen z' en t' ontbreekt een komma.
  2. Pagina 781, vergelijking (7):
    Vergelijking
    De variabele ν waarover gesommeerd moet worden ontbreekt onder het sommeringsteken (terwijl op alle andere plaatsen de sommeringsvariabele keurig aangegeven wordt):
    Vergelijking
  3. Pagina 783, onderaan:
    Tekst
    Het woord “Tenor” moet “Tensor” zijn.
  4. Pagina 784, halverwege:
    Tekst
    Het woord “Symmetrische” moet “Antisymmetrische” zijn.
  5. Pagina 787, halverwege:
    Tekst
    Tussen μ en ν moet een ≠ (is ongelijk aan) teken staan.
  6. Pagina 788, halverwege:
    Vergelijking
    Het aanhalingsteken (') bij de letter τ en het integraalteken horen hier niet (ze moeten gewoon weg):
    Vergelijking
  7. Pagina 788, tweederde:

    Tekst

    Het woord “Jakobischen” moet “Jacobischen” zijn. Het gaat hier om de wiskundige Carl Jacobi en zijn naam is toch echt met een “c”.
  8. Pagina 791, vergelijking (20b):
    Vergelijking
    In de tweede regel van deze vergelijking in de eerste term van het rechterlid gebruikt Einstein een kromme d (∂) in plaats van een rechte d. Dat is op zich niet zo erg, maar de tensor g heeft als indices μ en ν en dat moeten μ en σ zijn:
    Vergelijking
  9. Pagina 791, driekwart:
    Vergelijking
    Einstein is net overgestapt van de parameter λ op de parameter s, maar in deze vergelijking is dat alleen in de linkerterm doorgevoerd. De andere vier λ’s dienen echter ook door s vervangen te worden. Bovendien moeten in de eerste term en in de tweede term de ν’s vervangen worden door σ’s en vice versa:
    Vergelijking
  10. Pagina 795, boven vergelijking (27):
    Tekst
    Het woord “mir” moet “mit” zijn.
  11. Pagina 796, vergelijking (34):
    Vergelijking
    De teller van de term in het linkerlid van de vergelijking moet ∂gμν zijn, dus met de indices hoog in plaats van laag:
    Vergelijking
  12. Pagina 797, eerste vergelijking:
    Vergelijking
    De teller van de eerste term tussen de tweede set haakjes moet ∂gμα zijn, dus met de indices laag in plaats van hoog:
    Vergelijking
  13. Pagina 797, tweede vergelijking:
    Vergelijking
    De laatste metrische tensor moet gτα zijn in plaats van gμν:
    Vergelijking
  14. Pagina 799, onderaan:
    Tekst
    Einstein refereert hier aan vergelijking (27), maar dat moet (26) zijn.
  15. Pagina 801, vergelijking (44):
    Vergelijking
    In de vergelijking voor Sμν is de eerste term van het rechterlid een tweede afgeleide. Daarom moet de kromme d (∂) in de teller van die term een hoge index “2” hebben:
    Vergelijking
  16. Pagina 802, vergelijking (46):
    Vergelijking
    Bij de differentialen in het rechterlid van deze vergelijking staat tweemaal de index ν. Daarvan moet er eentje μ zijn:
    Vergelijking
  17. Pagina 804, laatste vergelijking:
    Vergelijking
    Aan de rechterkant van de vergelijking moet de teller van de tweede term tussen de ronde haken ∂gαλ zijn, dus met de indices laag in plaats van hoog:
    Vergelijking
  18. Pagina 805, eerste vergelijking:
    Vergelijking
    Het tweede minteken moet een plusteken zijn:
    Vergelijking
  19. Pagina 806, eerste regel:
    Tekst
    Einstein refereert hier aan vergelijking (47) maar dat moet (47a) zijn.
  20. Pagina 806, vergelijking (50):
    Vergelijking
    De eerste term aan de rechterkant van de vergelijking bevat driemaal de index α en dat mag niet. In plaats van de rechter twee α’s in die term moet een willekeurige andere dummy index staan:
    Vergelijking
  21. Pagina 807, tweede vergelijking:
    Vergelijking
    Einstein haalt Vergelijking en de gravitatieconstante G (waarvoor hij de letter K gebruikt) door elkaar:
    Vergelijking
  22. Pagina 807, voetnoot onderaan:
    Vergelijking
    In de linker vergelijking staat driemaal de index σ. Hiervan moet de eerste index σ een α zijn:
    Vergelijking
  23. Pagina 809, de één na laatste vergelijking:
    Vergelijking
    Bij de linkerterm ontbreekt een minteken:
    Vergelijking
  24. Pagina 811, vergelijking (58a):
    Vergelijking
    Bij de derde metrische tensor moeten de indices ν en β zijn in plaats van μ en β:
    Vergelijking
  25. Pagina 812, bovenaan:
    Tekst
    Het woord “unabhöngige” moet “unabhängige” zijn.
  26. Pagina 812, vergelijking (60):
    Vergelijking
    De index in de noemer van de derde term moet σ zijn in plaats van ρ:
    Vergelijking
  27. Pagina 815, eerste vergelijking:
    Vergelijking
    De eerste index in de teller van de breuk moet ρ zijn in plaats van σ:
    Vergelijking
  28. Pagina 815, iets over de helft:
    Tekst
    De dubbele punt aan het einde van deze regel moet een punt-komma zijn.
  29. Pagina 816, tweede vergelijking:
    Vergelijking
    Hier moeten wat haakjes toegevoegd worden:
    Vergelijking
  30. Pagina 818, vergelijking (69):
    Vergelijking
    Einstein stelt in zijn artikel overal c gelijk aan één (en hij laat dus alle c’s weg), maar in bovenstaande vergelijking komt hij met c2 op de proppen om de aansluiting te hervinden met de werkelijkheid. Echter, dit moet toch echt c4 zijn om alles helemaal kloppend te krijgen:
    Vergelijking
  31. Pagina 819, na vergelijking (70):
    Tekst
    Tussen ρ en σ moet een ≠ (is ongelijk aan) teken staan.
  32. Pagina 819, vergelijking (70a):
    Vergelijking
    In de noemer staat 8π en dit moet 4π zijn:
    Vergelijking
  33. Pagina 821, boven het plaatje:

    Tekst

    Het woord “Huggenssche” moet “Huygenssche” zijn.
  34. Pagina 822, eerste vergelijking:
    Vergelijking
    Het eerste plusteken moet een minteken zijn:
    Vergelijking
  35. Pagina 822, vergelijking (74):
    Vergelijking
    In de noemer staat 4π en dit moet 2π zijn:
    Vergelijking
  36. Pagina 822, bijna onderaan:

    Tekst

    De naam “Leverrier” moet “Le Verrier” zijn.