Lezingen

Ik geef lezingen, geen saaie voordrachten maar mooie verhalen waar mensen graag naar luisteren en waar je wat van op steekt! Mijn talent is om (zeer) complexe onderwerpen, op ieder niveau, begrijpelijk over te brengen. Mijn enthousiasme en vertelkracht staan garant voor een avondje leerzaam vermaak. Ik ben een gepassioneerd verteller. Een greep uit de onderwerpen waar ik lezingen over houd:
RELATIVITEITSTHEORIE

X Iedereen kent Einstein en iedereen weet dat zijn relativiteitstheorie een van de spectaculairste delen van de natuurkunde omvat. Maar als je aan iemand vraagt wat deze theorie inhoudt dan wordt het oorverdovend stil. Om de relativiteitstheorie hangt een mystieke waas van onbegrijpelijkheid, en bijna iedereen lijkt zich erbij neergelegd te hebben dat hij of zij het nooit zal snappen. Het is alsof je het bestaan kent van De Nachtwacht als adembenemend kunstwerk en tegelijkertijd weet dat je het schilderij nooit zult mogen aanschouwen. Ik ben ervan overtuigd dat dit een grove misvatting is en dat iedereen die de theorie wil snappen deze ook kan snappen! Bovendien is relativiteitstheorie een contra-intuïtief en buitengewoon filosofisch verhaal, oftewel een magnifiek stuk natuurkunde.

ONS ZONNESTELSEL

X Wat is nou eigenlijk ‘ons zonnestelsel’? Wat hoort daar allemaal bij en wat niet? Is Pluto nou een planeet of niet? Wat bevindt zich allemaal in ons zonnestelsel en hoe uniek is het eigenlijk? Als je een beetje gaat nadenken over het zonnestelsel dan komen automatisch dit soort vragen op (en nog vele andere). En ook verwante vragen zoals: waarom is de ruimte zwart? Waar bevinden wij ons überhaupt in de ruimte en hoe weten we dat? En draait de Aarde nou werkelijk om de Zon of ligt het toch wat ingewikkelder? Tijdens deze lezing worden al die vragen beantwoord (en alle andere vragen die u meebrengt).

ZIJN WIJ ALLEEN?

X Het universum is onbevattelijk groot en daaruit is gemakkelijk de conclusie te trekken dat er ‘ergens’ buiten onze planeet toch ook wel leven zal bestaan. Dat klinkt op zich heel logisch, maar hoe vanzelfsprekend is het dat er überhaupt leven ontstaat? En hoe groot is de kans dat dit leven vervolgens ook zal blijven bestaan en niet dezelfde zelfvernietigingsdrang heeft als we vaak bij mensen waarnemen? Daarnaast dringt de vraag zich op of ander leven zich zal weten te manifesteren, zodanig dat wij weet krijgen van hun bestaan. En vervolgens zullen we geconfronteerd worden met de praktische problemen hoe we met dat andere leven kunnen communiceren en hoe we in verbinding kunnen komen. Kortom, de vraag of wij alleen zijn in de kosmos is een ongelooflijk fundamentele en belangrijke vraag. Tijdens deze lezing gaan we op zoek naar het antwoord dat we tegenwoordig kunnen geven.

DE EERSTE WET

X Stel je voor dat je ooit rust zou vinden, al was het maar voor één dag. Echte totale innerlijke rust. Als je dan om je heen zou kijken dan zouden je vele absurditeiten aan deze wereld gaan opvallen en waarschijnlijk als eerste: de meeste mensen doen wel wat ze niet willen en ze doen niet wat ze wel willen. Dit is De Eerste Wet. In ons zit een hele sterke drijfveer om te doen wat we niet willen en die vertaalt zich naar De Eerste Wet. En daarover gaat deze lezing. Doen wij de dingen waar we blij van worden?

DE OERKNAL EN DAARNA

X De huidige theorie is dat het heelal lang geleden is ontstaan vanuit een geweldige explosie: de oerknal. Maar waarom denken we dat en hoe zijn we daar überhaupt toe gekomen? En wat zijn tegenwoordig de bewijzen voor deze gebeurtenis? In deze lezing komt de ontstaansgeschiedenis van het heelal uitgebreid aan bod en ook de rol die Albert Einstein heeft gespeeld in ons begrip daarvan. Maar natuurlijk kijken we eerst even hoe het heelal er tegenwoordig uitziet.

DE ILLUSIE VAN DE TIJD

X Tijd is zonder twijfel een hele belangrijke parameter in onze moderne samenleving. Iedereen weet wat tijd is en nagenoeg iedereen heeft er gebrek aan, maar ‘effe’ uitleggen wat tijd nou werkelijk is is een heel ander verhaal. En is tijd nou echt iets of is het één van de talloze illusies die ons brein voor ons uit de hoge hoed tovert? Oftewel, beheerst de tijd ons of beheersen wij (ooit) de tijd? Kortom, voor deze lezing moet je gewoon tijd maken!

DE KRACHT VAN HET NIETS

X Alles lijkt niets te zijn en niets lijkt alles te zijn. Oftewel: niets is wat het lijkt. We hebben allemaal wel een idee wat er met niets wordt bedoeld, of zoals we dat heel wetenschappelijk noemen: ‘een vacuüm’. Simpel gezegd is een vacuüm ruimte een lege ruimte, maar dit blijkt in de praktijk toch heel anders in elkaar te zitten dan altijd werd gedacht. Tegenwoordig hebben wetenschappers een compleet ander beeld bij een vacuüm en daar horen zeer verrassende eigenschappen bij. Een lege ruimte blijkt niet alleen niet-leeg te zijn maar bovendien tot enorme energetische manifestaties in staat te zijn: de kracht van het niets! Daartegenover blijkt dat telkens wanneer we een niveau dieper doordringen in de materie, we telkens weer stuiten op leegte, op niets. Na deze lezing heeft het woord “niets” definitief een andere betekenis.

KWANTUMMECHANICA

X Kwantummechanica tart aan de lopende band ons gezonde verstand. Wat volgens onze grijze massa niet zou mogen kunnen gebeurt gewoon en wij hebben ons daarbij neer te leggen. Kwantummechanica is natuurkunde van een hele andere soort waarvan wij ons ruim een eeuw geleden in onze stoutste dromen nog geen voorstelling konden maken. Terwijl wij in de ‘normale wereld’ geobsedeerd zijn door exacte antwoorden op de vragen “waar?” en “wanneer?” kunnen wij in de microwereld van de kwantummechanica slechts spreken over statistische kansen. Bovendien is zekerheid een heel belangrijk streven in ons leven terwijl de kwantummechanica ons leert dat zekerheid per definitie niet bestaat. Dat maakt dit onderwerp des te boeiender. Het is abstract en tegelijkertijd ook zo dichtbij.

MIJN REIS NAAR VOLGOGRAD

X Volgograd, het voormalige Stalingrad, was het keerpunt in Europa van de Tweede Wereldoorlog. Het verhaal over Stalingrad is fascinerend, ontzagwekkend, bizar en luguber. Op 23 augustus 1942 arriveren de Duitsers vol zelfvertrouwen bij de stad, maar de gebeurtenissen nemen een fatale wending (voor de Duitsers) en op 2 februari 1943 staan de Russen zegevierend tussen de puinhopen. Ik ben, samen met mijn zoon, met de auto naar Volgograd gereisd. Het werd de mooiste en indrukwekkendste reis die ik ooit gemaakt heb. Een reis die door de cultuurverschillen geen moment saai was, die altijd weer verrassende slaapplaatsen opleverde, over autopech onderweg, temperaturen van veertig graden, sprinkhanen op de steppe, en vele curiosa die het communistische verleden levend houden. Tijdens deze lezing doe ik verslag van deze reis.

MYTHES EN LEGENDES OVER HET HEELAL

X Het heelal spreekt onmiskenbaar tot ons aller verbeelding. Dat is tegenwoordig zo, maar ook in de duizenden jaren die achter ons liggen. Dit alles bij elkaar geeft een stuk verhalen-geschiedenis om van te smullen. En natuurlijk staan we er bij stil of dit allemaal ‘mooie verhalen’ zijn of dat er toch veel meer achter of in zit...

ANGST EN ONZE ILLUSIES

X Regelmatig komen er kleinere en grotere angsten in mij op die vervolgens hun uiterste best doen om mij in een bepaalde richting te laten bewegen of juist niet. Waardoor ontstaan die angsten nou eigenlijk? En hoe weten die angsten wat voor mij op een bepaald moment de meest geschikte weg is om te gaan? Het zijn buitengewoon fascinerende vragen of ik mijn angsten heb meegekregen bij mijn geboorte of dat ze later zijn ontstaan, en hoe dat proces doorgaat tot op de dag van vandaag. Ik heb andere angsten dan de mensen om mij heen en ik heb ook een andere waarneming van de wereld om mij heen. Mijn brein speelt hierin een sleutelrol en kennelijk ook in mijn angstbeleving. Dit komt allemaal aan bod en ook de rol van de illusies in ons leven.

E = mc2

X Dit is zonder enige twijfel de bekendste natuurkundige formule op deze planeet. Iedereen heeft er wel eens van gehoord en iedereen weet dat het een revolutionaire vondst is van Albert Einstein. In het najaar van 1905 kwam Einstein met een artikel van nog geen drie kantjes waarmee E = mc2 het levenslicht zag (terwijl wonderbaarlijk genoeg de formule in het artikel niet eens werd genoemd). Hierdoor werden energie en materie met elkaar verbonden terwijl dit voorheen twee compleet gescheiden werelden waren. Tijdens deze lezing onderzoeken we deze nieuwe visie, deze nieuwe werkelijkheid, en de implicaties daarvan.

HET ONZEKERHEIDSPRINCIPE

X Voor de meeste mensen is het iets waar ze niet bij stil (willen) staan, maar iedere goeroe en ieder persoon die tot bewustzijn is gekomen kan het je vertellen: zekerheid bestaat niet. Onzekerheid is de norm. Is dit waarom menigeen grote moeite heeft met dé hoeksteen van de kwantummchanica, het onzekerheidsprincipe? Werner Heisenberg formuleerde dit in de eerste helft van de vorige eeuw en heeft daarmee de natuurkunde een grote stap vooruit geholpen en heeft de spirituelen voer gegeven om over na te denken.

RUIMTEVAART

X Ten koste van vele miljoenen euro’s aan belastinggeld draaiden mannen als Wubbo Ockels en André Kuipers in hun ruimteschepen rondjes om de Aarde. Sinds Yuri Gagarin, de allereerste mens in de ruimte in 1961, hebben bijna 500 mensen dit genoegen reeds mogen smaken maar wel ten koste van astronomische sommen geld. Daarnaast is ruimtevaart gevaarlijk en om vele redenen een bedreiging voor de gezondheid. Waarom zoeken wij desondanks de ruimte op? De zichtbaarheid voor het grote publiek beperkt zich vaak tot vlaggen planten op de maan, autootjes laten rondrijden op Mars en mooie foto’s van de Hubble telescoop. Is ruimtevaart egotripperij of moeten wij dit ‘gewoon willen’?

STERREN

X Sterren zijn eigenlijk de bronnen van leven want zij zorgen voor de energie die levensvormen in de allereerste plaats nodig hebben. Alleen al daarom verdienen sterren het om een hele avond in de schijnwerpers te staan. Wat maakt een ster tot een ster? Hoe wordt een ster geboren en wat gebeurt er als hij sterft? Dit zijn boeiende vragen maar ook alle tussenstadia van een sterleven zullen deze avond aan de orde komen. Uiteraard wordt ook uit de doeken gedaan wat de link is met zwarte gaten en andere bijzondere fenomenen.

WE ARE STARDUST

X Op Woodstock werd het al gezongen: We are stardust. Maar hoe zit dat nou precies, zijn we nou echt sterrenstof of is dit zomaar een spirituele kreet? In deze lezing wordt uit de doeken gedaan waarom sterren een onmisbare schakel zijn in het proces om leven te laten ontstaan. En geldt dat alleen voor het leven op Aarde of komt leven per definitie van de sterren? Ook al deze verwante vragen zullen de revue passeren zodat u na deze avond nooit meer ‘zomaar’ meezingt met “We are stardust”.

ZIJN WIJ ROMEINEN?

X Zijn wij Romeinen? Nee, natuurlijk niet, zult u zeggen. Wij zijn Nederlanders, wij leven op een andere plaats en spreken een andere taal, wij leven tweeduizend jaar later, wij zijn technologisch veel verder, enzovoort. Maar als we dit soort uiterlijkheden wegdenken en nogmaals nadenken over de vraag of wij Romeinen zijn, wat onderscheidt ons dan in essentie van de Romeinen? Kijk, dan wordt de vraag lastiger om te beantwoorden. Onze huidige maatschappij vertoont meer overeenkomsten met de Romeinen dan je op het eerste gezicht zou bedenken. Zelfs voldoende om een hele lezing aan te spenderen.

ZIN EN ONZIN OVER KLIMAATVERANDERING

X Klimaatverandering is letterlijk en figuurlijk een ‘hot item’. Terwijl we zeer regelmatig meemaken dat weermannen en -vrouwen niet in staat zijn om het weer voor morgen te voorspellen beweert men daarentegen met grote stelligheid dat de Aarde opwarmt. Wat is hier allemaal zin en onzin? En met een paar graadjes extra wordt het toch gewoon lekker warm? Dus hoera, allemaal naar het strand! Of komt het strand naar ons...

EXOPLANETEN

X Een boeiende nieuwe wereld heeft zich de laatste decennia voor ons geopend, de wereld van de exoplaneten. Ofschoon er al vele eeuwen, misschien al wel millennia, over gedacht en gefantaseerd werd weten we nu dat planeten absoluut geen zeldzaamheid zijn. Het ego van de mensheid moet weer een stapje terug doen (maar dat doen we natuurlijk niet echt, we pakken er gewoon een illusie bij), want ‘onze’ planeet is niet alleen niet het centrum van het universum (zoals men nog niet heel erg lang geleden dacht), onze planeet is er simpelweg één van zeer velen ergens in een buitenwijk van de Melkweg, een sterrenstelsel zoals zo velen. Het maakt ons nog nietiger en meer dertien-in-een-dozijn dan we al zijn. Anderzijds doen deze filosofische en spirituele overpeinzingen niets af aan het feit dat we als mensheid een formidabele technologische krachttoer hebben geleverd. Eentje die onverminderd doorgaat en waarvan het einde nog niet in zicht is.



Karel de Vlieger
Verteller en rekenkundige

Dorpsstraat 22
8111 AD Heeten
Tel.: 06-25110811
Email: karel@voorbijeinstein.nl